زنی شبیه فردوسی

سیما بینا
محمدعلی مومنی، ندا حبیبی، سهیلا عابدینی، حامد هادیان

موسیقی‌های محلی از متن زندگی جوشیده‌اند. صداهایی بوده‌اند که در لحظه شادی و سوگ و کار و خواب و… از نهاد هر کس بیرون آمده. صدای خود خود مردم بوده. صداهایی در گفت‌وگو با طبیعت. با درخت و باران و آفتاب و باد و اسب و درنا.
صدای واقعی آدمی اینجاست. لا به لای همین موسیقی‌های محلی. از دل روستاها می‌جوشیدند و می‌تراویدند.
اما کم‌کم صدای اره و خودرو، صدای تلویزیون و بلندگو و صداهای دیگر گوش ما را پر کرد. به خود آمدیم، دیدیم صدای زندگی، صدای موسیقی محلی نیست. گم شده.

توی قصه‌ها، چنین وقتی، یکی می‌افتد پی آن گم شده. اینجا در قصه ما دختری روستایی که به شهر آمده بود، رفت تا صدای زندگی را پیدا کند. قهرمان قصه‌ای که نامش نه فقط در محافل موسیقی، بلکه از دهان دوره‌گردی که با زنبیلی از نوارها و سی‌دی‌هایش می‌چرخد و صدایش در محله‌های گمرک و مولوی و دوازه دولاب تهران می‌پیچد، شنیده می‌شود.
از دهان شیرازی‌های حلقه زده دور و بر سعدیه و حافظیه، از دهان مردم خوسف و خواف. از ضبط نوارخور پیکان جوانان یا از پخش یک پاجیرو.
در هر کجا که موسیقی‌هایشان را برکشیده و معرفی کرده یا حتی در تالش و جزیره هرمز و کیش و سیستان و بلوچستان که اثری از آنها نخوانده و مردمانش می‌خواهند با نام او در گوش ایران بپچند. او به بطن جامعه نفوذ کرده است.

دلبستگی او به ترانه‌ها و لالایی‌های همین مردم، سبب شد یک گل دیگر در مجموعه گل‌های رادیو در دهه سی بروید: گل‌های صحرایی
جایی که او به موسیقی مورد علاقه‌اش بپردازد.
سیما بینا پدیده است. شاید کمتر موسیقیدان ایرانی مانند او در بین عامه مردم شناخته شده باشد.
ملیحه مرادی در یادداشتش به ظرافت برای آثار سیما بینا سرنوشتی شبیه به سرنوشت اشعار فردوسی آرزو کرده است.
از این آرزو وام می‌گیرم و «سیما بینا را در قامت فردوسی موسیقی ایران می‌بینم.» فردوسی در حق فرهنگ ایران پدری کرد و سیما بینا در حق موسیقی ایران مادری.
یکی تخم سخن را پراکند و داستان‌های ایران زمین را در شاهنامه‌اش به یادگار گذاشت و دیگری تخم نغمه‌های قومی و محلی سرزمینش را.

از پرونده «گل‌های صحرایی، برنامه شماره ۷۷۰»
مجله چلچراغ، ۲۳ آذر ۹۸، شماره ۷۷۰

گفت‌وگوی خواندنی ما با سیما بینا را هم بخوانید. با عنوان «مثل کاهی روی اقیانوس شدیم»

مطالب مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *