منو زبانی برای ماه محرم

در این روزهای ماه محرم، بسامد کلمه‌هایی بیشتر شده که در حالت عادی نباید چنین می‌شد. سه نمونه‌ی پرکاربردش «ایام، سنوات و ان‌شاءالله»(تعداد بسیار بیشتر از این است!)
کلمه‌هایی که نمونه‌های روشنی در زبان پارسی دارند، اما به تکرار فراوان در بیان و زبان روزمره جاخوش کرده‌اند.
آنچنان که نه فقط مداحان و سخنران‌ها که گویندگان و مجری‌های رادیو و تلویزیون هم، هر روز، بارها از آنها استفاده می‌کنند.
می‌پذیرم که ذهن و زبان دچارشان شده و حالا برای استفاده از نمونه‌‌های پارسی‌ باید کمی تمرین کرد! اما عجیب است که این کلمه‌ها به متن‌های نوشتاری هم راه یافته‌اند. جایی که با درنگ بیشتر می‌شود کلمه‌های مناسب‌تر را انتخاب کرد.

اگر میل زبان به سادگی را در نظر بگیریم چرا باید «سنوات» جای «سالها» را بگیرد؟ اضافه کنید به مداحان و سخنران‌ها، مدیران را. آنجا که پای آمار در کار باشد «در مقایسه با سنوات گذشته…» از آن استفاده می‌کنند.
(در نشستی حضور داشتم که سخنران از «سنوات» استفاده کرد و جمعی از خواب‌زدگان «صلوات» شنیدند و ناگهان سخنان جناب را پاره و پوره کردند.)

یکی دیگر «ایام» است. در حالی که در زبان خودمان «روزها» خاک می‌خورد!
استفاده از «ایام» آنقدر گسترده شده که حتی گویندگان رادیو و تلویزیون و نویسندگان هم «روزها» را فراموش کرده‌اند. می‌گویند «در آستانه‌ی ایام ماه محرم…» یا «ایام به‌کام» یا «در این ایامِ…»
اگر استفاده‌ی کلمه‌ی عربی «ایام» را برای ماه های عربی بپذیریم، پس «ایام دهه‌ی فجر» این وسط چه می‌کند؟ و حتی فرارتر از آن عید ملی ایرانیان که از آن با عنوان«ایام نوروز» یاد می‌کنند.

به سبک فرهنگستان زبان فارسی پیشنهاد می‌کنم: بهتر است به جای «ایام» بگوییم «روزها» و به جای «سنوات» بگوییم «سالها»

اما چون در این روزها و شب‌ها بازار «دعا و نفرین» داغ است، اشاره‌ای کنم به کاربرد «ان‌شاءالله» در کنار اسم «خدا» (کاری به نمونه‌ی پارسی این عبارت ندارم و بحث بر سر کاربرد آن است)
مثلا می‌گویند: «خداوند “ان‌شاءالله” این قدم‌ها را به صحن و سرای آقا امام حسین(ع) برساند»
یا «خداوند ان‌شاالله نیست و نابودشان بفرماید»، «خدا ایشالله خیرت بده!»، یا «خدا ایشالا توی کمرش بزنه!»
در عبارت «ان‌شاءالله» نام خداوند یکبار آمده. نیاز به دوباره‌کاری نیست. اگر به پارسی از نام «خدا» یا «خداوند» استفاده می‌کنیم، دیگر «ان‌شاءلله» کاربرد ندارد؛ و اگر اصرار به استفاده از عبارت «ان‌شاءالله» وجود دارد، باید گفت «امیدوارم نیست و نابود بشوند، ان‌شاءالله!»

مطالب مرتبط

۳ دیدگاه‌

  1. آرش گفت:

    واید ممنون خویه.الله سعدکم

  2. درود بر شما و سپاس از دقت نظرتان

  3. Arezoo گفت:

    خیلی خوب نوشتید…سپاس!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *